AQShda mevaxor «do‘zax tovug‘i» dinozavri topildi
AQShda paleontologlar yirik kurka hajmidagi dinozavrning yangi turini aniqladi. Olimlarning xulosasiga ko‘ra, u yumshoq mevalar bilan oziqlangan bo‘lishi mumkin.
Yangi tur Infernogallus jamesi deb nomlandi, bu «Jeymsning do‘zax tovug‘i» degan ma’noni anglatadi. Bo‘r davrining oxirida, tirannozavr va triseratops bilan bir davrda yashagan bu jonzot taxminan 12 kilogramm vaznga ega bo‘lgan. Uning yaxshi saqlangan qoldiqlari G‘arbiy AQShdagi Xell-Krik hududida topilgan.
Tadqiqotda Stoni-Bruk universiteti va Kanadaning Ontario qirollik muzeyi olimlari ishtirok etdi. Ular kompyuter tomografiyasi yordamida bosh suyagining ichki va tashqi tuzilishini o‘rganib, jag‘ apparati qanday ishlaganini tikladi. Natijalar Nature Communications jurnalida e’lon qilindi.
Jag‘ mushaklarining joylashuvi odatdagidan farq qilgan: pastki jag‘ oldinga va orqaga harakatlana olgan, og‘iz ichidagi qirralar va egatlar esa yumshoq ozuqani ezishga yordam bergan. Olimlarning fikricha, bu mexanizm etli, yumshoq mevalarni qayta ishlash uchun qulay bo‘lgan, shuning uchun ratsionning katta qismini gulli o‘simliklarning mevalari tashkil etgan bo‘lishi mumkin. Shunga o‘xshash usul bugungi mevaxor ayrim qushlarda ham uchraydi.
Tadqiqotchilar bu xulosa dinozavr yegan barcha ozuqalar aniqlangani degani emasligini ta’kidlaydi. Topilma, shuningdek, qadimgi ekotizimlarda bunday jonzotlarning o‘rni haqida yangi savollar tug‘dirdi: mevaxor hayvonlar odatda o‘simlik urug‘larining tarqalishiga yordam beradi.
Manba: Kun.uz
