Serbiyada talabalar harakati parlament saylovida g‘alaba qozondi
Serbiyada muddatidan oldin o‘tkazilgan parlament saylovlarida talabalar harakati “Student List” ro‘yxati g‘olib chiqdi. Natijada prezident Aleksandr Vuchichning Serb taraqqiyot partiyasi 14 yillik hukmronligidan keyin parlamentda muxolifatga o‘tdi.
2024-yil noyabrda Novi Sad temir yo‘l vokzalidagi beton soyabon qulab, 16 kishi halok bo‘lgandan so‘ng norozilik namoyishlari boshlandi. Ishtirokchilar qurilish hujjatlarini oshkor qilish, sabablarini tekshirish va mas’ul shaxslarni javobgarlikka tortishni talab qildi.
Vaqt o‘tishi bilan harakat kengaydi: talabalar universitetlarni to‘sib qo‘ydi, o‘qituvchilar va boshqa kasb egalari qo‘shildi, 2024-yil 22-dekabrda Belgradda yirik miting bo‘lib o‘tdi. 2025-yilda hukumat tarkibi o‘zgardi, ammo namoyishchilar tergov va siyosiy javobgarlik talabidan voz kechmadi. Mayda muddatdan oldin saylov o‘tkazish uchun kampaniya ham boshlandi.
2026-yil 9-sentabrda parlament tarqatilib, saylov 25-oktabrga belgilandi. Talabalar ro‘yxatida 250 nomzod bo‘lib, ular korrupsiyaga qarshi kurash, sud mustaqilligi va davlat boshqaruvini isloh qilishni asosiy yo‘nalish qilib oldi. Saylovda ro‘yxat ovozlarning 52,71 foizini olib, parlamentdagi 250 o‘rindan 140 tasini egalladi. Vuchich koalitsiyasi 39,17 foiz ovoz va 104 o‘rin bilan ikkinchi o‘rinda qoldi. Sotsialistik partiya 3 foizli chegarani o‘tolmadi.
Tahlilchilar bu natijani nafaqat hukmron partiya qo‘llab-quvvatlashining pasayishi, balki norozilik harakatining an’anaviy partiyaga aylanmagani bilan ham bog‘lamoqda. Carnegie markazi tadqiqotchisi Aleksandr Baunov voqeani an’anaviy siyosiy tizim ustidan tarmoqli fuqarolik harakatining g‘alabasi deb baholadi.
Manba: Gazeta.uz
